Zaktualizowano dnia 8 listopada 2022

Minimalne wynagrodzenie netto – jak jest ustalane

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy w Polsce, każdy pracownik ma prawo do godziwego wynagrodzenia za wykonywaną pracę. Zasada ta jest realizowana zgodnie z ustawą o minimalnym wynagrodzeniu za pracę z dnia 10 października 2002 r. Ma gwarantować osobie zatrudnionej wynagrodzenie nie niższe od pensji minimalnej, jaka zostanie ustalona na dany rok kalendarzowy. Ustanowienie kwoty pensji minimalnej ma uchronić pracownika przed wyzyskiem ze strony pracodawcy. Od czego tak naprawdę zależy wysokość minimalnego wynagrodzenia? 

minimalne wynagrodzenie

Płaca minimalna jest to minimalna kwota, za jaką można zatrudnić pracownika na podstawie umowy o pracę. Co roku jest ustalana jej wielkość w efekcie negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego. Minimalne wynagrodzenie za pracę, prócz podstawowej pensji zawiera również:

  • dodatki do wynagrodzenia za szczególne właściwości pracy, szczególne kwalifikacje lub warunki pracy
  • premie oraz nagrody regulaminowe i uznaniowe
  • wynagrodzenie za czynności przewidziane do wykonywania poza normalnymi godzinami pracy, np. wynagrodzenie za pełnienie dyżuru lub pogotowia domowego
  • wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy finansowane przez pracodawcę, np. wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy
  • świadczenia o charakterze deputatowym lub ich ekwiwalenty pieniężne, np. deputaty węglowe
  • świadczenia odszkodowawcze.

Na podstawie art. 4 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu obliczając wysokość wynagrodzenia za pracę nie są uwzględniane:

  • nagrody jubileuszowe
  • odprawy emerytalne i rentowe
  • wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych
  • dodatki do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej
  • dodatki za staż pracy.

Z pensji minimalnej za pracę wyłącza się także wszelkie świadczenia pochodzące z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenia te to w szczególności:

  • zasiłki chorobowe, macierzyńskie
  • świadczenia finansowane z Funduszu Świadczeń Socjalnych
  • świadczenia urlopowe
  • ekwiwalent za użytkowanie własnych sprzętów itp. 

Podsumowując, w Polsce wysokość minimalnej stawki ustala się od 1956 r. Pojęcie płacy minimalnej stosowane jest tylko odnośnie umowy o pracę. Znaczy to, że osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych takich jak umowa zlecenie, czy umowa o dzieło nie mogą liczyć, że ich przełożony zawsze będzie wypłacał wynagrodzenie w wysokości minimalnej krajowej.


Minimalne wynagrodzenie 2023 r.

W bieżącym roku rząd przyjął i zatwierdził rozporządzenie odnośnie najniższego wynagrodzenia w następnym roku 2023. Oprócz podwyżki pensji minimalnej ustalił również wysokość minimalnej wysokości stawki godzinowej. Kolejny rok przyniesie szereg zmian w wynagrodzeniach. W przyszłym roku czeka nas podwyżka zarówno w styczniu, a później w lipcu. Działania te w pewnym stopniu wymuszają obowiązujące przepisy ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Zgodnie z nimi, jeśli w ustawie budżetowej prognozowany wskaźnik inflacji przekracza 5% to w roku następującym ustala się dwa terminy zmiany wysokości płacy minimalnej. 


Jakie będzie minimalne wynagrodzenie w 2023?

Od 1 stycznia 2023 r. kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę będzie wynosić 3490 zł brutto, tj. o 480 zł więcej niż w 2022 r., a od 1 lipca 2023 r. – 3600 zł brutto, czyli więcej o 590 zł w porównaniu do kwoty obowiązującej obecnie. Wraz z wzrostem płacy minimalnej brutto, naturalnie także wzrasta kwota netto, czyli kwota, którą otrzymamy „na rękę”. Aby ją obliczyć, można użyć kalkulatora wynagrodzeń. Generalnie od 1 stycznia 2023 r. płaca minimalna netto na umowie o pracę wyniesie 2709 r., a od 1 lipca 2023 r. – 2784 r. 

Jaka będzie minimalna stawka godzinowa w 2023 roku?

Od 1 stycznia 2023 r. minimalna stawka godzinowa za pracę dla określonych umów cywilnoprawnych wzrośnie do 22,80 zł brutto, a od 1 lipca 2023 r. do 23,50 zł brutto, tj. ostatecznie nastąpi wzrost o 3,80 zł w stosunku do kwot obowiązujących w 2022 r.


Jak rosła wysokość płacy minimalnej?

Każda osoba zatrudniona zdaje sobie sprawę, że wynagrodzenie brutto znacząco różnią się od zarobków netto. Inaczej mówiąc kwoty, która trafi co miesiąc na konto osobiste zatrudnionego. Należy pamiętać, że od kwoty brutto zazwyczaj odlicza się chociażby składki na ubezpieczenie społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne, czy zaliczkę na podatek dochodowy. 

Najniższe wynagrodzenie rośnie od kilku lat. Od 1 stycznia 2003 r. ustalono najniższe wynagrodzenie w wysokości 800 zł. Z biegiem czasu stawka ta się zwiększała. W roku 2020 po raz pierwszy wynagrodzenie przekroczyło próg 3000 zł. Stawka minimalna obowiązuje zaś dopiero od kilku lat, a dokładnie – od 2016 roku. Oznacza ona minimalną wysokość wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług, przysługującą przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi.

W 2022 r. wynosi 19,70 zł. W przypadku, w którym wzrasta minimalne wynagrodzenie za pracę, wzrasta również minimalna stawka godzinowa. Aby móc proporcjonalnie wyliczyć końcową wartość wynagrodzenia, to strony umowy cywilnoprawnej powinny określić w umowie sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług. Jeżeli jednak tego nie zrobią, to przyjmujący zlecenie lub świadczący usługi powinien przedłożyć w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej informację o liczbie godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług, w czasie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia.

 Wysokość płacy minimalnej w Polsce na przestrzeni ostatnich lat kształtowała się następująco: 

płaca minimalna
Źródło: bankier.pl
  • 2023 rok – przy wynagrodzeniu na poziomie 3.490 zł brutto, kwota netto będzie się równać 2.709 zł.
  • 2022 rok- przy minimalnym wynagrodzeniu na poziomie 3.010 zł brutto, kwota netto równa jest 2.363,56 zł.
  • 2021 rok- przy wynagrodzeniu na poziomie 2.800 zł brutto, kwota netto wynosiła 2.061,67 zł.
  • 2020 – przy wynagrodzeniu na poziomie 2.600 zł brutto, najniższa krajowa netto wynosiła 1.920,62 zł.
  • 2019 rok – przy minimalnym wynagrodzeniu na poziomie 2.250 zł, co przełożyło się na płacę netto w wysokości 1.633,78 zł.
  • 2018 rok- przy minimalnym wynagrodzeniu na poziomie 2.100 zł, najniższa krajowa netto wynosiła 1.530,00 zł.

Należy także pamiętać, że istnieje jeszcze ulga podatkowa dla osób, które nie skończyły 26 lat. Jest to tak zwany zerowy PIT dla młodych. Dzięki tej uldze nie muszą płacić podatku dochodowego od przychodów niższych niż drugi próg podatkowy. Korzystanie z tej „ulgi” pozwoli zaoszczędzić przez młode osoby trochę pieniędzy.

Minimalne wynagrodzenie netto osób zatrudnionych (wraz z ulgą dla młodych), brak PPK (czyli Pracowniczych Planów Kapitałowych) oraz praca w ich miejscu zamieszkania pozwoli na wynagrodzenie w wysokości:

  • W 2023 roku wynosi 2.709,48 zł
  • W 2022 roku wynosi 2.363,56 zł
  • W 2021 roku wynosiło 2.198,67 zł
  • W 2020 roku wynosiło 2.041,62 zł

Minimalne wynagrodzenie za pracę: co oznacza dla pracodawcy?

Podwyżki płacy minimalnej w 2023 r. będą dla przedsiębiorców i pracodawców sporym obciążeniem. Wyliczając składki ZUS, jakie ponosi przełożony pracownika wzrosną nawet o 1/4 więcej niż obecnie. Niestety w praktyce dla pracodawcy oznacza to praktycznie dwukrotnie większy wzrost kosztów. Na chwilę obecną (2022 r.) koszty przedsiębiorcy zatrudniającego pracownika na umowie (przy płacy minimalnej 3010 brutto) wynosi on ponad 3500 zł. Pracownik „na rękę” otrzymuje ostatecznie 2181 zł netto. W następnym roku jego pensja będzie większa o 404 zł netto, lecz na pracodawcy będzie ciążyć dodatkowe 810 zł. Jego koszt wzrośnie do 4337 zł. 

Biorąc pod uwagę, że w pierwszej połowie następnego roku będzie obowiązywała kwota 3490 zł brutto, a w drugiej 3600 zł brutto, średni miesięczny wzrost kosztów pracodawcy wyniesie 744, 57 zł. W skali całego roku będzie to dodatkowe blisko 9 000 zł.  Oprócz tego wzrośnie również minimalna stawka godzinowa za godzinę pracy. Od  stycznia 2023 r. wyniesie ona 22,80 zł brutto i 23,50 zł brutto od 1 lipca 2023. Sytuacja ta spowoduje, że firmy będą musiały zwiększyć swój budżet na wypłatę wynagrodzeń. Na pewno w znacznym stopniu przyczyni się do wzrostu cen towarów, czy usług jakie oferują.