Zaktualizowano dnia 5 września 2022

Co to jest inflacja

Inflacja jest to proces zmian, jakie zachodzą w całej gospodarce. Mamy z nią do czynienia wszędzie tam, gdzie zachodzą monetarne transakcje. Krótko mówiąc to zmiany cen towarów i usług, jakie są nabywane przez konsumentów. Z perspektywy ekonomicznej inflacja to tak zwane obniżenie siły nabywczej pieniądza. Oznacza to, że na rynku detalicznym przy niezmienionym dochodzie konsument jest w stanie kupić mniej towarów lub usług. 

inflacja w Polsce

Inflacja to, najprościej rzecz ujmując wzrost cen, który wynika ze spadku siły nabywczej waluty. Chodzi o to, że za określoną kwotę można po upływie jakiegoś czasu kupić mniej.


Z czego wynika wzrost cen?

Poziom inflacji jest spowodowany głównie popytem konsumentów. Jeżeli ludzie dysponują większym zasobem finansowym chcą więcej wydawać. Automatycznie tego konsekwencją jest wzrost ceny. Innym czynnikiem przyczyniającym się do wzrostu wskaźnika inflacji jest podaż pieniądza w gospodarce. Im jest ona większa, tym większe jest także ryzyko inflacyjne. Podaż pieniądza jest zjawiskiem całkowicie uzależnionym od działań rządu w danym kraju. Największy wpływ ma na to emisja pieniądza (czyli ilość drukowanych zasobów pieniężnych) oraz prowadzona polityka monetarna. Najprościej mówiąc – do wzrostu poziomu cen przyczynia się stan gospodarki państwa oraz równowaga jego budżetu. 

Podsumowując, poziom inflacji wynika z takich czynników jak:

  • zwiększenie podaży pieniądza (ilość drukowanych pieniędzy)
  • wzrost lub spadek cen surowców niezbędnych do produkcji czy świadczenia usług (np. wzrost cen energii i paliw)
  • duży napływ kapitału inwestycyjnego lub konsumpcyjnego w porównaniu z gospodarką kraju
  • wzrost cen lub spadek popytu na produkty lub usługi (nieprzystosowanie się podaży)
  • polityka monetarna kraju
  • nieproporcjonalny wzrost płac w stosunku do wydajności pracowników
  • podwyżki cen na zagranicznych rynkach, czyli tzw. import inflacji
  • problemy z dostępnością do wielu surowców występujące wskutek wybuchu wojny w Ukrainie

Jak walczyć ze wzrostem cen?

Ceny towarów i usług ciągle rosną, natomiast z budżetem domowym bywa różnie. W związku z taką sytuacją istnieje tak zwane ryzyko destabilizacji domowego budżetu. Wciąż pogłębiający się kryzys powoduje, że każdy z nas powinien zadbać o siebie i swoje gospodarstwo domowe. Ważne jest wypracowanie własnej strategii walki z drożyzną w danym roku. 

Jednym z najprostszych sposób na walkę z wysokimi cenami jest oszczędzanie. Warto przyjrzeć się swoim wydatkom i zastanowić się, czy na pewno są one konieczne. Można także poszukać tańszych zamienników dla produktów, które najczęściej kupujemy. Kolejnym sposobem jest unikanie impulsowych zakupów – warto porzucić nawyk robienia „spontanicznych” zakupów i skupić się na tym, czego naprawdę potrzebujemy. Proces ciągłego wzrostu cen powoduje, że warto zacząć porządkować swoje finanse. Jeżeli mamy do spłacenia kredyt, należy pamiętać, że jeśli stopy procentowe również mają wskaźnik rosnący to jednocześnie będą rosły odsetki od długów.

Jeśli nadpłacimy kapitał, jednocześnie zmniejszymy odsetki. Poziom inflacji oraz wysokie zobowiązania kredytowe powodują, że dochód każdego z nas może dość sporo się uszczuplić. Niestety, często nie mamy wyboru i musimy sięgnąć po kredyt. W takim przypadku warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

  • rozsądnie dobierzmy bank oraz ofertę;
  • ustalmy ratę na jak najwyższym poziomie;
  • w miarę możliwości spłacajmy kredyt szybciej niż planujemy to w umowie – dzięki temu unikniemy dodatkowych opłat;
  • starajmy się zmniejszyć nasze wydatki, by mieć więcej pieniędzy na spłatę kredytu. 

Rok 2022 dla wielu Polaków jest rokiem oszczędności oraz cięcia swoich wydatków. Jednakże mimo to należy pamiętać o naszych aktywach materialnych. One z reguły cały czas drożeją, więc jeśli mamy warto sobie je zachować. Trzeba także znać umiar i pamiętać, że w dzisiejszych czasach niezbędny jest szybki i płynny dostęp do gotówki. Warto jest mieć płynną zdolność finansową w razie pojawienia się nagłego wypadku lub co gorsze – pogorszenia się koniunktury. Kryzysy finansowe, które ostatnio mamy okazję obserwować, mają swoje źródło w niewłaściwym zarządzaniu finansami przez państwa i ich instytucje. Jako społeczeństwo musimy być świadomi tego, że pieniądze nie są wieczne i trzeba je gospodarować rozsądnie.

Niestety, często jest to trudne do zrobienia, ponieważ presja społeczna i reklamy skutecznie nas do tego nakłaniają. Główny Urząd Statystyczny co jakiś czas tworzy specjalne raporty związane ze wzrostem ceny. Najczęściej są to tabele ukazujące, które produkty i usługi aktualnie zdrożały, a które tanieją. GUS uwzględnia również prognozy cenowe na najbliższe miesiące. Dzięki temu możemy się dowiedzieć, jakie produkty będą drożeć, a jakie tanieć.
Najważniejsze, to nauczyć się oszczędzać pieniądze i umiejętnie je wydawać. Warto też inwestować w dobrej jakości produkty – takie, które posłużą nam dłużej. Pamiętajmy, że oszczędzanie to nie tylko wyrzeczenia, ale przede wszystkim dobra organizacja.


Inflacja w Polsce

Z początkiem nowego – 2022 roku inflacja w Polsce kształtowała się na poziomie 8,6%. W związku z tym został uruchomiona tarcza antyinflacyjna, która miała pomóc polskim obywatelom i przedsiębiorcom. Jednak z uwagi na wybuch wojny w Ukrainie sytuacja nieco bardziej się skomplikowała. W efekcie wcale się ona nie zmniejszyła. Wręcz przeciwnie. Główny Urząd Statystyczny w czerwcu 2022 r. ogłosił, że poziom inflacji wynosi 15,5%. Wraz z jej wzrostem, podwyżce uległy wszelkie dobra i usługi, które są dla społeczeństwa niezbędne. Według danych GUS wskaźniki wzrostu cen na pewno nie będą spadały wcześniej, niż na przełomie 2023 roku. 

Obserwując aktualny poziom życia w Polsce warto spojrzeć, jak inflacja kształtowała się w ciągu ostatnich lat. Na podstawie wykresu widać, że w przeciągu wielu lat mamy niewielki wzrost cen towarów, czy usług konsumpcyjnych. Przed 2000 rokiem jednak dość widoczne były rosnące ceny (czego na wykresie nie widać). Wtedy nie mieliśmy do czynienia z hiperinflacją w Polsce. Pojawiła się ona w latach 1989-1990. Wtedy wzrost cen osiągnął poziom 350%.

inflacja

Źródło: www./businessinsider.com.pl

Na stronie polskiego rządu można znaleźć kalkulator inflacji. Pozwoli on obliczyć rzeczywistą wartość danego dobra, przy jednoczesnym uwzględnieniu stawki inflacji. Kalkulator inflacji oblicza również prognozowaną inflację zgodnie z wpisaną wartością inflacji. Wartość dóbr zmienia się w czasie, w zależności od stopnia inflacji w Polsce. Kalkulator dokonuje obliczeń od 1995 roku. 


Kiedy inflacja wyhamuje?

Jest to pytanie, na które niestety nie jest łatwo znaleźć odpowiedź. Niestety, ale prognozy w żaden możliwy sposób nie należą do zachęcających. Wciąż utrzymująca się presja kosztowa dość negatywnie wpływa i znacznie oddala wyhamowanie wzrostu poziomu cen. W 2022 roku inflacja w Polsce osiągnęła najwyższy poziom od 1998 roku. W dalszym ciągu prognozy nie są optymistyczne. Dlatego warto na bieżąco śledzić wszelkie opinie ekonomistów oraz ekspertów rynku finansowego. 


Skutki inflacji 

Inflacja jest zjawiskiem, który odczuwa się na wiele sposobów. Ma ona znaczny wpływ nie tylko na proces gospodarczy kraju, ale również na jego obywateli. Najczęściej mówi się o negatywnych skutkach finansowo – ekonomicznych, które są spowodowane podwyższaniem cen towarów i usług. Jeśli trwa ona długi czas, a jej poziom jest dość wysoki – negatywne konsekwencje są odczuwalne w kolejnych latach. Niestety, lecz wszelkie nieprzyjemne skutki odczuwają obywatele danego kraju. Jej skutki, a w szczególności jeśli jest na bardzo wysokim poziomie –  są dość dotkliwe i nieprzyjemne. W głównej mierze z tego powodu dochody osobiste mają coraz mniej realną wartość. Za ten sam dochód konsumenci mogą nabyć coraz mniej towarów, czy usług. Niestety, ale nie tylko nasze zasoby pieniężne maleją.

Spadkowi ulegają również oszczędności. Wpływ na to mają nisko oprocentowane lokaty. Pewnego rodzaju obroną przed tzw. hiperinflacją jest lokowanie naszych pieniędzy w dobra, które w szybki sposób nie będą traciły na wartości. Jest to inaczej mówiąc tezauryzacja pieniądza. Wysoki wzrost poziomu życia i wciąż rosnące ceny pociąga za sobą bardzo wiele problemów takich jak brak stabilności w prowadzeniu działalności gospodarczej, nacisk pracowników firmy na podwyżkę wynagrodzeń, czy choćby ograniczanie produkcji. Wskaźnik hiperinflacji ma również negatywny wpływ na kurs walutowy. Wysoki wzrost, duży poziom bezrobocia powodują, że popyt na walutę danego kraju spada, co jednocześnie obniża cenę walut. 

Wciąż rosnąca inflacja wywołuje szereg negatywnych konsekwencji. Możemy do nich zaliczyć:

  • duże ceny w sklepach, czy w punktach usługowych
  • niska stopa życiowa społeczeństwa
  • bardzo małe oszczędności 
  • mała liczba nowych inwestycji w państwie
  • wysokie kredyty (zwłaszcza hipoteczne), wyższe stopy procentowe
  • wysokie podatki.