Zaktualizowano dnia 3 lutego 2023

Czym jest PIT 2 i co daje pracownikowi?

PIT 2 jest oświadczeniem składanym przez pracownika. Jest stosowany dla celów obliczenia miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy. Dokument ten obejmuje osoby fizyczne. Dotyczy tych opłat, które są zatrudnione na podstawie umowy o pracę. PIT2 to formularz, który składa pracownik po rozpoczęciu zatrudnienia. Nie ma potrzeby jego zmiany, pod warunkiem, że nasza sytuacja również się nie zmienia. Warto jednak poznać wszelkie zmiany, jakie zostały zawarte w nowym formularzu.  Treści zawarte w druku wpływają na wysokość zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Warto, by płatnik miał wszystkie nowo wprowadzone informacje, tym bardziej że Polski Ład rozbudował zakres oświadczeń, które powinien złożyć pracownik.  Dlaczego składa się takie oświadczenie? Z czym wiąże się jego złożenie?

SPIS TREŚCI

PIT 2

Pit 2 – co to jest i kiedy się go stosuje?

Deklaracja PIT-2 służy do obliczenia miesięcznych składek zaliczek na podatek dochodowy. Dopiero kiedy go złożymy, nasz pracodawca ma prawo uwzględnić kwotę wolną od podatku w rozliczeniu miesięcznym. Warto wiedzieć, że kwota wolna od podatku jest tylko dla podatników, rozliczających się na zasadach ogólnych. Wynosi 30 tys. zł. To kwota stała, zmniejszająca podatek dochodowy. 

Po złożeniu deklaracji PIT-2, nasz pracodawca ma prawo odjąć od naszego miesięcznego wynagrodzenia 1/12 tej kwoty (czyli 425 zł). O tyle więcej otrzymamy w ramach wynagrodzenia. Korzystamy z niej zatem doraźnie. 

Jeśli deklaracji PIT 2 nie złożymy – przed otrzymaniem pierwszego wynagrodzenia, nie stracimy prawa do kwoty wolnej od podatku. Jedynie opóźnimy jej zastosowanie. Będzie rozliczona dopiero w rocznym rozliczeniu podatku PIT. Oznacza to, że dopiero w 2023 roku otrzymamy ją w całości w ramach zwrotu podatku.

PIT-2 składa się tylko jeden raz, pod warunkiem, że stan faktyczny nie ulegnie zmianie. W przeciwnym razie należy ponownie złożyć oświadczenie. Jeśli sytuacja podatnika się zmieni, jego on zobowiązany zawiadomić o tym swój zakład pracy. Informację taką przekazuje się na bieżąco, niezależnie od tego w jakim okresie roku pojawiły się zmiany. 

Najczęściej przy rozpoczęciu pracy u pracodawcy, przed wypłatą naszego pierwszego wynagrodzenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, oświadczenie można złożyć w dowolnym momencie roku. Pracownik z tego tytułu nie poniesie żadnych konsekwencji. PIT-2 można złożyć tylko u jednego pracodawcy, nawet jeśli pracownik ma kilka etatów. Dokument ten, jest ważny w kolejnych latach podatkowych, aż do momentu, w jakim podatnik sam zdecyduje się go wycofać.


Kto składa PIT-2?

PIT 2 składa każdy pracownik, który uzyskuje przychodów wynikający ze:

  • stosunku pracy
  • spółdzielczego stosunku pracy
  • pracy nakładczej
  • stosunku służbowego
  • wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej i zasiłków społecznych.

Wysokość podatku zależy głównie od wysokości rocznego przychodu. Wynosi 17% lub 32% części pensji przekraczającej próg podatkowy. Składając u pracodawcy PIT-2, można skorzystać z comiesięcznego pomniejszenia zaliczki o wysokość ulgi podatkowej – mowa o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek.


Kto nie składa deklaracji PIT 2?

Istnieją przypadki, kiedy pracownik nie może złożyć deklaracji PIT 2. Dotyczy to głównie emerytów. Każdy podatnik ma prawo tylko i wyłącznie do jednej kwoty wolnej od podatku. W przypadku emerytów w zaliczkach uwzględnia ją organ rentowy. 

PIT-2 nie składają:

  • emeryci i renciści,
  • pracownicy, którzy równolegle prowadzą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych.

Jak sprawdzić, czy złożyłem PIT 2 ?

Deklarację PIT2 możemy sprawdzić u naszego pracodawcy. Z reguły, jest to widoczne na tak zwanych paskach wynagrodzeń. Jeśli ich nie otrzymujemy, wystarczy iść do działu finansowego, lub do księgowej w naszej firmie. 

Deklarację PIT można sprawdzić na 2 sposoby:

  • jeśli pracownik otrzymuje co miesiąc tzw. „paski wynagrodzeń” i jest na nich zawarta informacja o uwzględnieniu kwoty zmniejszającej podatek przy opłacaniu zaliczek – 425 zł w 2022 – to oznacza, że PIT-2 został złożony,
  • pracownik może zapytać swojego pracodawcę lub firmowy dział kadr i płac. Księgowi i kadrowcy mają tego typu informacje.

Kiedy należy wycofać deklarację podatkową PIT 2?

Pracownik swoją deklarację podatkową może wycofać w każdej chwili. Szczególnie ma to zastosowanie, kiedy kwotę zmniejszającą podatek zaczął stosować inny organ, płatnik (jak na przykład ZUS), czy inny pracodawca. 

Główną zasadą kwoty, zmniejszającej podatek dochodowy jest jej zastosowanie, może być ona bowiem uwzględniona jedynie raz w trakcie miesiąca, nie może być zatem stosowana przez wielu płatników. W sytuacji, kiedy kwota ta zostanie ujęta u dwóch płatników składek np. przez pracodawcę oraz ZUS, zgodnie z przepisami trzeba dopłacić do zeznania podatkowego kwotę w wysokości 5100 złotych.


Czy złożenie PIT2 jest obowiązkowe?

Podatnik nie ma żadnego obowiązku, by składać to oświadczenie w każdym roku. Raz złożony jest ważne i nie ma obowiązku go ponawiać. Jak wspomniano w początkowej części artykułu, składa się go ponownie pod warunkiem pojawienia się zmian w stosunku co do wcześniejszej deklaracji. Pracodawca stosuje ulgę w zakresie obliczania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych do momentu, kiedy zatrudniona osoba nie poinformuje go o zmianach i nie wycofa PIT2. Dlatego ważne jest bieżące poinformowanie pracodawcy o wszelkich zmianach. Podatnik, który nie złoży deklaracji, nie będzie miał zmniejszanej zaliczki na podatek. Pracodawca stosuje ulgę tylko kiedy są do niej przesłanki wynikające z treści druku tego formularza. 


Formularz PIT-2

Od 1 stycznia 2023 r. obowiązują nowe formularze PIT2.  Jego wzór (druk)  możecie znaleźć tutaj. Nowy rok 2023 przyniósł także duże zmiany w przypadku osób pracujących na umowie zlecenie. Osoby te również mają możliwość składania deklaracji PIT 2.


PIT2 a zaliczka na podatek dochodowy 

Na podstawie obowiązujących przepisów, każdy pracodawca ma obowiązek obliczania i pobrania zaliczek na podatek dochodowy z wynagrodzenia. Polski Ład przyczynił się do wprowadzenia 12% PIT w I progu podatkowym. Zmiana kwoty wolnej od podatku zmieniła wpłynęła na zmianę wysokości zaliczki.

Zaliczka na podatek dochodowy pobierana jest od przychodów: 

  • ze stosunku pracy,
  • ze spółdzielczego stosunku pracy,
  • ze stosunku służbowego,
  • z pracy nakładczej,
  • z wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej,
  • z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakłady pracy. 

Działalność gospodarcza a PIT 2

Zdarzają się sytuacje, że pracownik oprócz pracy na etacie decyduje się również na prowadzenie działalności gospodarczej. Na podstawie przepisów, nie jest on zobowiązany do poinformowania o zaistniałej sytuacji swojego pracodawcy. Jednakże taki pracownik powinien być wiedzieć, by wycofać swoje oświadczenie PIT2. Kwota wolna od podatku, powinna być rozliczana zgodnie z przepisami działalności gospodarczej. Na podstawie obowiązującego prawa, pracownik wycofując oświadczenie nie musi podać żadnego powodu. 

Decydując się na otwarcie własnej działalności gospodarczej, jeśli pracownik nie wycofa PIT i będzie stosował pomniejszone o kwotę wolną od podatku zaliczki w działalności gospodarczej i na etacie może się zdarzyć, że przy rozliczeniu rocznym będzie miał do zapłaty sporą niedopłatę w podatku. 

Trzeba przypomnieć, że PIT2 odnosi się tylko do przedsiębiorców, którzy rozliczają się na zasadach ogólnych. Kwota zmniejszająca podatek odliczana jest bowiem wyłącznie od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Stąd podatnicy, którzy jednocześnie są zatrudnieni na etacie a przychody z działalności gospodarczej rozliczają ryczałtem lub liniowo nie muszą wycofywać PIT2 u pracodawcy.